این مرکز به عنوان یک نهاد تخصصی در حوزه طراحی سیستمهای دیجیتال پیشرفته فعالیت میکند و با بهرهگیری از توانمندیهای علمی، فنی و پژوهشی، زنجیرهای کامل از خدمات طراحی، توسعه، ابزارسازی و آموزش را در اختیار صنعت و دانشگاه قرار میدهد. تمرکز اصلی مرکز بر توسعه IP Coreها، ابزارهای EDA، طراحی امن و قابل اطمینان، تربیت نیروی متخصص، و اجرای پروژههای صنعتی و پژوهشی است.
چشمانداز مرکز، ایجاد زیرساختی بومی و پیشرفته برای توسعه طراحی، فناوری ساخت تراشه و سیستمهای دیجیتال رقابتپذیر در سطح بینالمللی است.
IP Coreها نقش کلیدی در طراحی سیستمهای دیجیتال مدرن دارند و استفاده از آنها موجب افزایش سرعت توسعه، بهبود کارایی و کاهش هزینهها میشود. مرکز نوآوری طراحی و ساخت تراشه، طراحی IP Coreهایی را انجام میدهد که پاسخگوی نیاز طیف گستردهای از کاربردها هستند؛ از لوازم خانگی، سیستمهای نهفته (Embedded) و کاربردهای کمتوان گرفته تا سیستمهای پیچیده و با کارایی بالا (High Performance).
معماری پردازنده در نظر گرفتهشده در این طراحیها، بر پایه مجموعه دستورالعملهای RISC-V، به نام AFTAB میباشد. AFTAB توسط طراحان تیم آزمایشگاه سختافزار دکتر نوابی در دانشگاه تهران طراحی و توسعه یافته است و به عنوان زیرساخت اصلی برای ایجاد و تغییر معماریهای جدید به کار گرفته میشود. تغییر و توسعه این پردازنده پایه، زمینهساز طراحی IP Coreهای متنوع و بهینه برای حوزههای مختلف صنعتی و تحقیقاتی است.
سیمکارت امروزه به کلید اصلی هویت دیجیتال و دسترسی امن به شبکههای ارتباطی تبدیل شده است. اهمیت سیمکارت در نقش کلیدی آن در امنیت ارتباطات، احراز هویت و توسعه فناوریهایی مانند اینترنت اشیاء (IoT) است. یک طراحی موفق، پایهای برای یک اکوسیستم ارتباطی قابل اعتماد و مقاوم است.
AFTAB یک پردازندهی مبتنی بر معماری RISC-V است که با هدف طراحی ماژولار، قابلدرک و توسعهپذیر برای کاربردهای آموزشی و پژوهشی توسعه داده شده است. این پروژه یکی از نمونههای موفق در مسیر بومیسازی پردازندههای آموزشی در کشور محسوب میشود.
SAYAC یک پردازندهی ۱۶ بیتی است که مجموعه دستورالعملهای آن بهصورت الهامگرفته از معماری RISC-V طراحی شده تا مفاهیم طراحی پردازندههای RISC بهصورت سادهتر قابل پیادهسازی و آموزش باشد.
توسعه سیستمهای دیجیتال پیشرفته بدون ابزارهای EDA (Electronic Design Automation) امکانپذیر نیست. این ابزارها فرآیند طراحی را از مرحله توصیف سطح بالا تا پیادهسازی فیزیکی پشتیبانی میکنند. با این حال، ابزارهای EDA تجاری بسیار گرانقیمت بوده و هزینه لایسنس سالانه آنها برای سازمانها و دانشگاهها سنگین است. علاوه بر هزینه، وابستگی به شرکتهای خارجی در حوزه ابزارهای طراحی تراشه میتواند ریسکهای امنیتی و محدودیتهای تحریمی را نیز به همراه داشته باشد.
ازاینرو، مرکز نوآوری طراحی و ساخت تراشه با هدف بومیسازی و توسعه ابزارهای EDA، راهکارهایی برای کاهش هزینهها، افزایش امنیت و ارتقای توان طراحی در محیطهای صنعتی و دانشگاهی ارائه میدهد. در همین راستا، این مرکز استفاده از زیرساختها و ابزارهای متنباز (Open Source) را بهعنوان گام نخست در مسیر خود انتخاب کرده است. بهویژه، بهرهگیری از فرآیندهای تولید متنباز مانند Open PDKها نظیر SkyWater 130nm، زمینه را برای آموزش، پژوهش و توسعه طراحی تراشه در کشور فراهم میسازد. این رویکرد نهتنها موجب دسترسی آزاد و آسان به ابزارها میشود، بلکه بستری مستقل و پایدار برای توسعه فناوریهای نیمههادی بومی فراهم مینماید.
در کنار طراحی سختافزار، توسعه نرمافزارهای سیستمی نقشی اساسی در بهرهبرداری مؤثر از IP Coreها و سیستمهای دیجیتال ایفا میکند. این نرمافزارها شامل درایورها، ابزارهای پیکربندی و محیطهای توسعه هستند و امکان استفاده بهینه از سختافزار را فراهم میسازند.
